АДС: жывыя ці мёртвыя?

З-за адсутнасці кворуму не былі задаволены заяўкі аргкамітэта “Маладой Беларусі” пад старшынствам Змітра Каспяровіча і зарэгістраванага ва Украіне саюза “Чарнобыль — Беларусь”, якія выказалі жаданне ўвайсці ў АДС. Зразумела, што гэты сабатаж выклікаў абурэнне. Так, старшыня Аб’яднанай грамадзянскай партыі” Анатоль Лябедзька заявіў: “Ніякіх дакументаў аб выхадзе з АДС мы не атрымлівалі ні ад Партыі БНФ, ні ад руху “За Свабоду”. Ёсць толькі публічныя заявы палітыкаў з гэтых структур, што мы, маўляў, больш не ў АДС. Таму эмацыйны стан некаторых сябраў АДС можна зразумець, але трэба прымаць ўзважанае і сур’ёзнае рашэнне”.

Падтрымаў Лябедзьку і старшыня партыі “Справядлівы свет” Сяргей Калякін: “Партыя БНФ і рух “За Свабоду” занялі малазразумелую пазіцыю. Яны фактычна не ўдзельнічаюць у працы прэзідыума АДС, але і з кааліцыі не выходзяць. А вось у рэгіёнах становішча іншае — там супольна працуюць ажно 28 суб’ектаў. Гэта практычна ўсе апазіцыйныя палітычныя партыі і шэраг грамадскіх арганізацый. Кожная вобласць вызначылася з канкрэтнымі праграмамі, актывісты там  займаюцца зразумелымі насельніцтву справамі”.

Пры гэтым Калякін дадаў, што “выключаць некага з кааліцыі — гэта тупіковы шлях”, таму што “ва ўмовах дыктатуры існуе толькі адна альтэрнатыва — яднанне  ўсіх дэмакратычных сіл”. На думку палітыка, тыя, хто вольна ці нявольна разбураюць гэты саюз, робяць дрэнную справу.

Як ісці на выбары?

Што будзе з Аб’яднанымі дэмакратычнымі сіламі далей, ці трансфармуецца гэтае аб’яднанне, ці будуць выключаны з яго некаторыя суб’екты — пакажа час. Пакуль жа сваёй галоўнай задачай палітыкі вызначылі ўдзел у прэзідэнцкіх выбарах. Да якіх, дарэчы, застаецца ўсё менш часу...

Хто канкрэтна будзе змагацца з Аляксандрам Лукашэнкам за ўладу? Адказу на гэтае пытанне ў АДС пакуль няма, а вось падыходы да вызначэння персоны падаюцца больш-менш акрэсленымі.

Так, старшыня Савета беларускай інтэлігенцыі Уладзімір Колас прапанаваў наступны падыход: “Трэба не праводзіць шматступеньчатыя адборы, дзе кожны будзе цягнуць коўдру на сябе. Трэба стварыць экспертную групу, каб яна ўзважыла шанцы кожнага з магчымых прэтэндэнтаў і прапанавала найлепшага”.

Хто ўвойдзе ў гэтую экспертную групу і ці пойдзе АДС менавіта гэтым шляхам, аднак, не вядома...

Таму што, напрыклад, той жа Анатоль Лябедзька паслядоўна выступае за тое, каб у вызначэнні адзінага кандыдата на ўдзел у прэзідэнцкіх выбарах ад апазіцыі быў праведзены так званы праймерыз — адкрытае галасаванне за магчымых кандыдатаў...

У сваю чаргу старшыня гомельскай абласной структуры АДС Васіль Палякоў выказаўся за тое, каб у выбарах прымаў удзел адзіны кандыдат ад усёй апазіцыі. Актывіст падкрэсліў, што Аб’яднаныя дэмакратычныя сілы Беларусі не павінны выбіраць толькі з саміх сябе. Карацей, колькі людзей — столькі і меркаванняў. Але ўжо відавочна, што за спрэчкамі і дыскусіямі наконт таго, як удзельнічаць у выбарах, губляецца час...

Слова — адсутным

Тым часам “Народная Воля” вырашыла высветліць, чаму некаторыя прадстаўнікі суб’ектаў, якія ўваходзяць у АДС, праігнаравалі пасяджэнне палітсавета.

Адзін з каардынатараў так званай “Еўрапейскай кааліцыі” Мікола Статкевіч сказаў: “Дзіўна чуць гэтае пытанне. “Еўрапейская кааліцыя” даўно не ўваходзіць у АДС. Так, у свой час мы стаялі ля вытокаў стварэння Аб’яднаных дэмакратычных сіл. Нагадаю, што кааліцыя задумвалася як саюз палітычных суб’ектаў з роўнымі правамі, а таксама суб’екты кааліцыі заяўлялі пра еўраінтэграцыю. З часам мала таго, што фактычна забыліся пра еўраінтэграцыю, дык яшчэ і абралі старшыняў АДС. Чатырох чалавек абралі спісам і паставілі ўсіх перад фактам: зараз вамі будуць кіраваць... Дарэчы, дагэтуль пераабрання сустаршыняў так і не адбылося... Усё гэта сведчыць аб тым, што парушаны прынцып роўнасці. А калі так, то і прымаць удзел у гэтых палітсаветах - значыць, проста губляць час. На маю думку, зараз на палітычным полі Беларусі існуе тры кааліцыі: гэта АДС, “Еўрапейская кааліцыя” і “Беларускі незалежніцкі блок”. Вось гэтым суб’ектам і трэба дамаўляцца паміж сабой.”

У сваю чаргу намеснік старшыні руху “За Свабоду” Юрась Губарэвіч так растлумачыў адсутнасць сябраў руху на палітсавеце: “Не адкрыю вялікага сакрэту, калі скажу, што некалькі месяцаў таму рух “За Свабоду” прыняў рашэнне аб прыпыненні свайго ўдзелу ў АДС. АДС — не аб’ядноўвае ўсю апазіцыю Беларусі. З  шэрагаў гэтай кааліцыі выйшлі тыя суб’екты, якія яе і  стваралі. У АДС няма нават маральнага права так называцца...”

А вось экс-кандыдат у прэзідэнты Аляксандр Казулін сваю адсутнасць на пасяджэнні палітсавета патлумачыў наступным чынам:

“Яшчэ да правядзення палітсавета мне патэлефанаваў Анатоль Лябедзька. Абяцаў прыехаць і запрасіць. Але так і не прыехаў. І я ў гэтым выпадку палічыў свой удзел у працы палітсавета не зусім важным. Таму мяне і не было на пася-

джэнні.”

МЕРКАВАННЕ

Юрый ХАДЫКА: «На мяжы распаду»

Аб’яднаныя дэмакратычныя сілы на мяжы распаду, мяркуе член палітсавета АДС Юрый Хадыка.

Паводле слоў аднаго са старэйшын беларускага дэмакратычнага руху, палітсавет не збіраўся ўжо паўтара года і ніводзін з сустаршыняў кааліцыі не растлумачыў прычыну гэтага.

Палітык таксама зазначыў, што АДС былі створаны, каб выступаць з адзінай думкай, прадстаўляючы беларускую апазіцыю за мяжой. “Аднак мы далі магчымасць казаць ад імя АДС людзям, якія актыўна прасоўвалі ў Еўропе ідэю дыялогу з уладай. Прычым АДС не давалі ім паўнамоцтваў для такіх заяў і ніяк не рэагавалі на такія дзеянні. Гэта значыць, можна казаць, што АДС — гэта труп, які не можа рэагаваць на дзеянні, скіраваныя на раскол самой кааліцыі”, — заявіў Хадыка.

Ён падкрэсліў, што на пасяджэнні з 40 чалавек, якія ўваходзяць у палітсавет АДС, адсутнічалі 12, менавіта з тых структур, якія настойвалі на дыялогу Еўропы з уладай.

“АДС павінны правесці чыстку ў сваіх радах і ачысціцца ад тых, хто стаў на шлях расколу дэмакратычных сіл. Калі рух “За Свабоду” мае намер рухацца, то няхай рухаецца самастойна як хоча і куды хоча, не ўносячы пры гэтым расколу ў дэмакратычныя сілы. Калі АДС не ачысцяцца ад такіх суб’ектаў, то кааліцыя загіне”, — мяркуе Хадыка.