Алесь БЯЛЯЦКI: «Гэта маральная падтрымка, сімвалічная падтрымка, даволі гучная і відавочная»

Спадар Бяляцкі распавёў “Народнай Волі”, як прайшла гэтая знакавая падзея.

У адным з самых старых і прыгожых гарадоў Старога Свету — Генуі — беларускі праваабаронца Алесь Бяляцкі быў ушанаваны званнем Ганаровага грамадзяніна. Прадстаўнік Беларусі сцвярджае, што права быць залічаным у шэраг грамадзян Генуі — прызнанне заслуг усіх айчынных праваабаронцаў. І хоць Алесь Бяляцкі далёка не ў першы раз знаходзіўся за мяжою, святочны вечар у Італіі яго моцна ўразіў.

“Само ўганараванне адбывалася ў межах Тыдня правоў, там быў цэлы шэраг мерапрыемстваў, прысвечаных правам чалавека, і ў першы вечар у палацы Турсі адбылася гэтая падзея, — распавёў праваабаронца. — Праходзіла яна вельмі нязвыкла для мяне. Напачатку было паўтарагадзіннае інтэрв’ю з прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасці. У зале прысутнічала каля двухсот чалавек. Каля мяне сядзелі два вядомыя журналісты, якія задавалі пытанні, я адказваў, а народ слухаў. Так паўтары гадзіны мы размаўлялі пра Беларусь, пра Лукашэнку, пра ўзаемаадносіны з Расіяй, пра перспектывы развіцця дэмакратыі ў нашай краіне... І толькі пасля гэтага мэр Генуі ўручыла мне сімвал Ганаровага звання грамадзяніна”.

Падчас нашай размовы спадар Бяляцкі некалькі разоў падкрэсліў, што лічыць званне Ганаровага грамадзяніна Генуі не індывідуальнай заслугай, а дасягненнем усіх беларускіх праваабаронцаў.

“Пачуцці складаныя, — прызнаўся Алесь Бяляцкі. — Безумоўна, гэта адзнака працы беларускіх праваабаронцаў. Адзін чалавек не можа зрабіць таго, што можа зрабіць каманда. З аднаго боку, нашы намаганні па ўсталяванні правоў чалавека, дэмакратыі ў Беларусі заўважаюцца,  а з другога — сама нагода, канечне, выклікае вялікае засмучэнне. Бо гэтакім чынам муніцыпалітэт Генуі хацеў падкрэсліць сваю вялікую заклапочанасць, занепакоенасць сітуацыяй з правамі чалавека ў Беларусі, адназначна падтрымаць беларускіх праваабаронцаў. Гэта маральная падтрымка, сімвалічная падтрымка, але даволі гучная і відавочная. Сітуацыю ў нас яны ацэньваюць як барацьбу дэмакратычнай грамадзянскай супольнасці з таталітарным рэжымам”.

Еўрапейскае ўганараванне — вельмі значная падзея, але “Народная Воля” пацікавілася ў праваабаронцы, якое б айчыннае званне ён хацеў атрымаць. Напрыклад, стаць ганаровым грамадзянінам роднага Светлагорска? Пытанне атрымалася амаль гумарыстычным, бо выклікала ў суразмоўцы ўсмешку.

“Я спакойна стаўлюся да ўзнагарод, — прызнаўся спадар Бяляцкі. — У Беларусі з гэтым пытаннем увогуле склалася ненармальная сітуацыя. Ёсць шмат людзей, якіх варта адзначыць, але гэтага не адбываецца. Дастаткова толькі ўзгадаць эпапею з вуліцай Васіля Быкава ў Мінску, каб зразумець, што людзі значна большай велічыні застаюцца неўганараванымі. Гэта “заслуга” сённяшняй улады”.

Між іншым, старшыня праваабарончага цэнтра “Вясна” адзначыў, што дзякуючы залічэнню ў спіс ганаровых грамадзян Генуі беларускае імя патрапіла ў спіс такіх асоб, як Шымон Перэс, Міхаіл Гарбачоў і Лех Валенса. І, дарэчы, усе гэтыя асобы былі намінаваны на Нобелеўскую прэмію міра. Спадара Бяляцкага сусветна вядомыя праваабарончыя арганізацыі таксама спрабавалі вылучыць на гэтую ўзнагароду, але пакуль беспаспяхова.